الشيخ فاضل اللنكراني
230
اخلاق فاضل (فارسى)
و پياده كردن در زندگى مورد عنايت قرار مىدهند ، اندكند . طبق فرمايش حضرت صادق ( ع ) مىتوان در رابطه با كتاب خداوند - كه به عنوان ثقل اكبر ميان امت اسلامى باقى است « 1 » - ادعا كرد كه در بُعد روايتى و مرحلهء لفظ ، قرائت ، تجويد و حتى حفظ ، دامنهء توجّه به قرآن گسترده است ؛ امَا در مرحلهء رعايت علمى و عملى متأسفانه راعيان و ناظران قرآن بسيار اندكند ! و اين يك واقعيت است ! به ياد دارم كه استاد بزرگوار ما مرحوم آيت الله بروجردى اعلى الله تعالى مقامه الشريف در مورد ارتباط با قرآن اين مثال را بيان مىكردند : اگر پزشك متخصّص ، مرضِ فرد بيمارى را تشخيص دهد و دارو و درمان او را هم بنويسد ؛ ولى بيمار به جاى اينكه به محتواى نسخه عمل كند ، براى آن نسخه يك قاب بسيارگران قيمت تهيه كرده و نسخه را داخل آن قاب قرار دهد و در اتاقش نصب كند ، عُقلا دربارهء اين بيمار چه نظرى دارند ؟ ! به او مىگويند : آيا تو براى اين به دكتر مراجعه كردى كه نسخهاش را قاب كنى و هر روز كه چشمت به آن افتاد برايش احترام قائل شوى يا هدف عمل به مضمون آن است ؟ ! اين برخوردى كه امروز با كتاب الله تعالى انجام مىگيرد كاملًا مانند برخورد بيمارى است كه آن گونه با نسخهء دكتر برخورد مىكند و هيچ عاقلى نمىتواند اين را بپذيرد « 2 » .
--> ( 1 ) . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ( ص ) : إِنِّى تَارِكٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ عِتْرَتِى أَهْلَ بَيْتِى أَلَا وَ هُمَا الْخَلِيفَتَانِ مِنْ بَعْدِى وَ لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْض . ( أمالى الصدوق ، ص 415 ، المجلس الرابع والستون ) من ميان شما دو چيز گرانبها را - كه كتاب خداى عز و جل و خاندانم باشند - به جا مىگذارم آگاه باشيد ! هر دوى آنها خليفهء بعد از من هستند و از هم جدا نمىشوند تا بر سر حوض نزد من آيند . ( 2 ) . قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ( ع ) فِى قَوْلِهِ تَعَالَى : ( الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ ) : يُرَتِّلُونَ آيَاتِهِ وَ يَتَفَقَّهُونَ فِيهِ وَ يَعْمَلُونَ بِأَحْكَامِهِ وَ يَرْجُونَ وَعْدَهُ وَ يَخَافُونَ وَعِيدَهُ وَ يَعْتَبِرُونَ بِقِصَصِهِ وَ يَأْتَمِرُونَ بِأَوَامِرِهِ وَ يَتَنَاهَوْنَ عَنْ نَوَاهِيهِ . مَا هُوَ وَ اللَّهِ حِفْظَ آيَاتِهِ وَ دَرْسَ حُرُوفِهِ وَ تِلَاوَهءَ سُوَرِهِ وَ دَرْسَ أَعْشَارِهِ وَ أَخْمَاسِهِ حَفِظُوا حُرُوفَهُ وَ أَضَاعُوا حُدُودَهُ وَ إِنَّمَا تَدَبُّرُ آيَاتِهِ وَ الْعَمَلُ بِأَحْكَامِهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ( كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ . . . . ) ( إرشاد القلوب ، ج 1 ، باب 19 ، ص 78 ) حضرت صادق ( ع ) در تفسير آيهء : ( الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ ) فرمود : آيات قرآن را تلاوت مىكنند و در آن تفكر مىكنند و به احكام آن عمل مىكنند و به بشارتهاى آن اميدوارند و از تهديدهاى آن مىترسند و از مثالها و قصص [ پيشينيان در ] آن عبرت مىگيرند ، و اوامر آن را انجام مىدهند و خود را از منهيّاتش بازمىدارند . به خدا قسم ! قرآن براى اين نيست كه آياتش را حفظ كنند و حروف آن را فراگيرند و سورههاى قرآن يا بخشى از آن را بخوانند و حدود آن را ضايع كنند بلكه براى تدبّر در آيات آن و عمل كردن به احكام آن است چنان كه حق جل شأنه مىفرمايد : قرآن مجيد كتابى است عظيم الشأن كه بر تو نازل كرديم تا امت تو در آياتش تدبر و تفكر كنند . . . .